Thứ Hai Đen Tối: Ngày Thị Trường Quên Cách Hít Thở

Trong bối cảnh diễn biến gần đây của thị trường, tôi nghĩ, sẽ thật tuyệt nếu chúng ta cùng nhìn lại nguồn gốc của thuật ngữ “Thứ Hai Đen tối”.

Đó là một ngày thứ Hai không giống bất kỳ ngày nào khác. Ngày 19 tháng 10 năm 1987, một ngày sẽ được ghi vào lịch sử tài chính với sức tàn phá mạnh mẽ như một chiếc búa tạ đập vỡ cửa kính. Chỉ số Dow Jones Industrial Average đã lao dốc một cách kinh hoàng, giảm tới 22,61 điểm chỉ trong một ngày giao dịch. Để hình dung rõ hơn, hãy tưởng tượng bạn thức dậy và phát hiện gần một phần tư danh mục đầu tư của mình đã bốc hơi trước khi bạn kịp uống tách cà phê sáng.

Đó là Thứ Hai Đen tối, và nó không chỉ làm rung chuyển Phố Wall mà còn gây ra những cơn địa chấn trên toàn cầu.

Một khoảng lặng trước cơn bão

Trước vụ sụp đổ, thị trường đã có một đà tăng trưởng. Thập niên 1980 được đánh dấu bằng sự kết hợp hưng phấn của việc bãi bỏ quy định, sự lạc quan và một thị trường chứng khoán dường như không thể đi theo hướng nào khác ngoài việc đi lên. Nghe quen thuộc, đúng không?

Nhưng bên dưới vẻ ngoài hào nhoáng đó, những rạn nứt bắt đầu hình thành. Những lo ngại về việc định giá quá cao cổ phiếu, lãi suất tăng và căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Đức đang âm ỉ. Và rồi còn có sự xuất hiện của một yếu tố mới đầy bí ẩn: giao dịch tự động – các chiến lược điều khiển bằng máy tính có thể đặt các lệnh bán khổng lồ nhanh hơn cả khi bạn kịp nói “bảo hiểm danh mục đầu tư”.”

Ngày Máy Móc Chiếm Lấy Quyền Lực

Vào buổi sáng ngày 19 tháng 10, đợt bán tháo bắt đầu một cách lặng lẽ. Nhưng giống như một quả cầu tuyết lăn trên sườn đồi, nó đã đạt được đà khủng khiếp. Khi giá giảm, các thuật toán máy tính bắt đầu hoạt động, kích hoạt các lệnh bán tự động. Điều này đã tiếp thêm dầu vào lửa, làm dấy lên nhiều lệnh bán hơn nữa, và cứ thế tiếp diễn một vòng lặp phản hồi tồi tệ mà không có nút tắt.

Kết thúc phiên giao dịch, chỉ số Dow Jones đã giảm 508 điểm, mức sụt giảm này tương đương với vài nghìn điểm theo giá trị hiện tại. Các thị trường trên toàn thế giới cũng theo xu hướng này. Trong những ngày tiếp theo, thị trường London giảm hơn 101 điểm, còn thị trường Hồng Kông giảm hơn 451 điểm.

Đó là một hiện tượng toàn cầu. Nó diễn ra rất nhanh. Và nó vô cùng tàn khốc.

Điều gì đã gây ra nó?

Việc chỉ ra một nguyên nhân duy nhất sẽ giống như cố gắng bắt khói bằng tay. Hầu hết các nhà phân tích đồng ý rằng đó là một cơn bão hoàn hảo của các yếu tố:

• Mối quan ngại về định giáCổ phiếu có thể bị định giá quá cao.
• Lo ngại lãi suất: Lãi suất tăng đang gây áp lực lên định giá cổ phiếu.
• Căng thẳng địa chính trị: Bất đồng về chính sách thương mại và vai trò của đô la Mỹ càng làm gia tăng lo ngại trên thị trường.
• Công nghệ giao dịch mới: Giao dịch thuật toán và bảo hiểm danh mục đầu tư được thiết kế để hạn chế thua lỗ nhưng trên thực tế, chúng lại làm gia tăng sự hoảng loạn.

Nói tóm lại, đó là tương đương về tài chính với việc mọi người cố gắng rời khỏi rạp hát cùng một lúc vì ai đó ngửi thấy mùi khói.

Hậu quả

Đây mới là điểm mấu chốt: không giống như cuộc khủng hoảng những năm 1929 của Đại Suy thoái, Thứ Hai Đen tối đã không dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài. Thực tế, thị trường đã phục hồi tương đối nhanh chóng. Cục Dự trữ Liên bang đã can thiệp, bơm thanh khoản và trấn an các nhà đầu tư rằng họ có sự hậu thuẫn. Alan Greenspan, người mới được bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed, nổi tiếng đã cam kết cung cấp bất kỳ sự hỗ trợ nào cần thiết để duy trì sự ổn định của thị trường.

Hành động nhanh chóng và dứt khoát đó đã giúp ngăn chặn sự sụp đổ thêm nữa. Nhưng nó cũng tạo ra một tiền lệ, có người sẽ nói là nguy hiểm, về sự sẵn lòng của ngân hàng trung ương trong việc hỗ trợ thị trường.

Bài học vẫn còn vang vọng đến ngày nay

Thứ Hai Đen có thể giống như một câu chuyện lịch sử xa xưa, nhưng những bài học của nó thì luôn còn nguyên giá trị. Thị trường mang nặng tính cảm xúc. Chúng có thể thay đổi chóng mặt. Và khi công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong giao dịch, rủi ro bán tháo đột ngột và có hệ thống vẫn còn rất thực tế.

Nó cũng đóng vai trò như một lời cảnh báo về việc phụ thuộc quá nhiều vào thuật toán và tầm quan trọng của phán đoán con người trong những thời điểm khủng hoảng. Bởi vì khi mọi việc trở nên tồi tệ, đó không chỉ là những con số trên màn hình mà là sự tự tin, sinh kế và sự ổn định đang bị đe dọa.

Cuối cùng, Thứ Hai Đen tối còn hơn cả một vụ sụp đổ. Đó là khoảnh khắc nhận thức chung: cho dù công cụ có tinh vi đến đâu, thị trường vẫn bị chi phối bởi một lực nguyên thủy duy nhất: nỗi sợ hãi.

Và vào cái ngày tháng Mười năm 1987 ấy, nỗi sợ hãi đã bao trùm cả ngày

Tuyên bố về rủi ro: Thông tin này chỉ nhằm mục đích giáo dục và không cấu thành lời khuyên đầu tư. Thị trường tài chính có rủi ro và hiệu quả hoạt động trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai. Luôn thực hiện nghiên cứu của riêng bạn và tìm kiếm lời khuyên chuyên nghiệp trước khi đưa ra quyết định đầu tư.