Bong bóng Trí tuệ Nhân tạo: Sự thổi phồng, Rủi ro và Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Bong bóng Trí tuệ Nhân tạo: Sự thổi phồng, Rủi ro và Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Bối cảnh hiện tại

Ngành trí tuệ nhân tạo (AI) đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Giá trị thị trường đang tăng vọt, vốn đầu tư đổ vào ồ ạt, và niềm tin của nhà đầu tư đang ở mức cao kỷ lục. Ví dụ:

• Ngân hàng Anh đã cảnh báo rằng định giá cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) có vẻ tương đương với bong bóng dot-com vào cuối thập niên 1990.
• Theo một nghiên cứu gần đây, khoảng 951 dự án thí điểm trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) đang thất bại. Để tạo ra lợi nhuận đầu tư có ý nghĩa—điều này đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về nền tảng của sự bùng nổ.
• Các nhà đầu tư và chuyên gia trong ngành, bao gồm Sam Altman của OpenAI, đã thừa nhận rằng giai đoạn hiện tại của trí tuệ nhân tạo (AI) có thể là một bong bóng.

Các tín hiệu này nhấn mạnh một mâu thuẫn cơ bản: trong khi tiềm năng biến đổi lâu dài của trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn rất mạnh mẽ, thì tính cấp thiết của lợi nhuận, định giá và kỳ vọng có thể không đồng nhất.

Các chỉ số chính của một bong bóng

Một số chỉ số phân tích cho thấy ngành trí tuệ nhân tạo (AI) đang thể hiện các đặc điểm điển hình của bong bóng:

1. Định giá so với khoảng cách lợi nhuận
   Nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) được định giá với mức giá cao gấp nhiều lần so với doanh thu hoặc lợi nhuận hiện tại của họ. Ví dụ, các startup có doanh thu rất thấp vẫn được định giá hàng tỷ đô la.
2. Vốn đầu tư mạo hiểm quy mô lớn và sự tập trung vốn
   • Số lượng các startup AI "unicorn" hiện nay đã vượt quá hàng trăm, với tổng giá trị thị trường lên tới hàng nghìn tỷ.
   • Vốn đầu tư mạo hiểm và vốn từ các tổ chức tài chính đang tập trung mạnh vào các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), đặt ra câu hỏi về nguồn vốn mới sẽ đến từ đâu khi tốc độ tăng trưởng chậm lại.
3. Sự khác biệt giữa sự hào nhoáng và hiệu suất thực tế
   Tiềm năng của trí tuệ nhân tạo (AI) là rất lớn—tự động hóa, tăng năng suất, mô hình kinh doanh mới—nhưng trong nhiều trường hợp, các mô hình kinh doanh thực tế và các ứng dụng có thể mở rộng quy mô vẫn đang trong quá trình hình thành.
4. Rủi ro hệ thống và liên kết
   Vì chủ đề trí tuệ nhân tạo (AI) đã lan rộng sang các cổ phiếu công nghệ lớn, chi tiêu cho hạ tầng (chip, trung tâm dữ liệu) và dòng vốn đầu tư thụ động, một đợt điều chỉnh mạnh trong lĩnh vực này có thể gây ra những hậu quả rộng lớn trên thị trường.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo?

Kịch bản A – Tăng trưởng bền vững

Nếu chi tiêu cho hạ tầng AI tiếp tục tăng, các doanh nghiệp cho thấy sự tăng trưởng doanh thu có thể mở rộng, quy định pháp lý tạo điều kiện cho các thị trường mới, v.v., thì AI có thể mang lại giá trị lâu dài và sự hào hứng xung quanh AI có thể chuyển sang tăng trưởng bền vững. Kịch bản này có lợi cho các doanh nghiệp công nghệ lớn có mô hình kinh doanh rõ ràng (ví dụ: chip, đám mây, AI doanh nghiệp).

Kịch bản B – Điều chỉnh / “Pop”

Nếu kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng, cạnh tranh gia tăng, lạm phát chi phí tăng cao (ví dụ: năng lượng/GPU/dịch vụ tính toán) hoặc điều kiện vĩ mô thắt chặt (lãi suất cao hơn, khẩu vị rủi ro giảm), thị trường có thể điều chỉnh mạnh. Do giá trị được tập trung nhiều vào các định giá liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), điều này có thể gây ra một đợt sụt giảm rộng khắp.

Kịch bản C – Đánh giá lại và Phân biệt

Kết quả phức tạp hơn: Chủ đề AI tổng thể vẫn còn giá trị, nhưng nhiều doanh nghiệp sẽ bị loại bỏ; những doanh nghiệp chiến thắng là những doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững và kết quả đo lường được. Thị trường chuyển hướng từ “sự hào nhoáng của AI” sang “giá trị thực của AI”. Theo quan điểm này, bong bóng không vỡ hoàn toàn, nhưng phần bọt đã được loại bỏ.

Các yếu tố chiến lược cần xem xét cho nhà đầu tư và các bên liên quan

• Tập trung vào các yếu tố cơ bản của kinh doanh, Không chỉ là “từ ngữ mang phong cách AI”. Kiểm tra tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận, và hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị.
• Cảnh giác với các bẫy định giáKhi hệ số định giá của một công ty giả định rằng mọi việc sẽ được thực hiện hoàn hảo và tăng trưởng theo cấp số nhân, nguy cơ thất vọng là rất cao.
• Đa dạng hóa rủi roThay vì đặt cược vào các chủ đề AI rộng lớn, hãy xem xét kết hợp giữa hạ tầng (chip, đám mây) + nhà cung cấp ứng dụng thực tế + các ngành liên quan.
• Theo dõi môi trường vĩ mô/lãi suất: Sự gia tăng lãi suất hoặc tâm lý rủi ro thắt chặt tác động mạnh hơn đến các ngành công nghệ và tăng trưởng (bao gồm trí tuệ nhân tạo).
• Hãy chọn lọc trong các dự án khởi nghiệp ở giai đoạn đầu.Nhiều startup huy động được số tiền lớn mà không có lộ trình đạt lợi nhuận. Cần phải phù hợp với nhu cầu thực tế và sự phát triển thực tế của doanh nghiệp.
• Giữ tầm nhìn dài hạnNgay cả khi bong bóng điều chỉnh, xu hướng cơ bản của quá trình chuyển đổi trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn tiếp tục—vì vậy, thời điểm và vị thế là yếu tố quan trọng.

Phán quyết cuối cùng

Đúng vậy, có rất nhiều lý do chính đáng để tin rằng làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay mang những đặc điểm của một bong bóng: định giá quá cao, vốn đầu tư mang tính đầu cơ, những câu chuyện được thổi phồng và tiềm ẩn rủi ro thị trường rộng lớn. Tuy nhiên, sẽ là một sai lầm nếu hoàn toàn bác bỏ AI—nhiều ứng dụng và hạ tầng của nó là thực tế và bền vững.

Đối với các nhà tham gia thị trường, thách thức nằm ở việc đối phó với thực tế kép: Cơn sốt bong bóng Và Cơ hội chuyển đổi. Những nhà đầu tư chỉ dựa vào sự hào nhoáng có thể sẽ phải chịu thiệt hại; những ai biết phân biệt giữa sự hào nhoáng và giá trị thực có thể sẽ tìm thấy làn sóng tăng trưởng tiếp theo sau khi thị trường ổn định lại.

Bởi Motasm Adel
Nhà nghiên cứu và phân tích thị trường

Tuyên bố miễn trừ rủi ro: Thông tin này chỉ mang tính chất tham khảo và không nhằm mục đích tư vấn đầu tư. Thị trường tài chính tiềm ẩn rủi ro đáng kể, và kết quả trong quá khứ không đảm bảo cho kết quả trong tương lai. Luôn tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi đưa ra quyết định đầu tư.